Trong những năm gần đây, phong trào chăn nuôi trên địa bàn tỉnh ta phát triển khá mạnh, đa dạng về mô hình và cho hiệu quả kinh tế khá cao. Điển hình như mô hình nuôi chim bồ câu Pháp của bà Ngô Thị Thanh ở thôn 6, xã Đức Chánh (Mộ Đức), đây là mô hình chăn nuôi khá mới đối với bà con trong tỉnh. Ý tưởng nuôi bồ câu Pháp của bà Ngô Thị Thanh xuất phát trong một lần vào thăm người thân ở TP. Hồ Chí Minh thấy người dân nơi đây nuôi giống chim này đạt hiệu quả kinh tế cao, nhiều hộ trở nên giàu có.

Nhận thấy đây là một cách chăn nuôi mới có nhiều triển vọng nên sau khi tìm hiểu kỹ, bà Thanh đã quyết định mua 20 cặp chim bồ câu về nuôi. Thời gian đầu khi mới bắt tay vào nuôi, bà cũng rất lo vì thông thường chim bồ câu được nuôi thả tự do, chim tự kiếm mồi, tự xây tổ. Sự can thiệp của con người là rất ít. Giờ lại nuôi theo phương pháp nhốt chuồng, cộng với khí hậu tại địa phương, nên bà sợ không phù hợp với chim bồ câu giống ngoại này.

Thế nhưng, do biết áp dụng đúng quy trình kỹ thuật trong chăn nuôi, sau 5 tháng nuôi chim không bị hao hụt, phát triển tốt và sinh sản lứa đầu tiên. Trong một năm đầu bà quyết định để lại toàn bộ chim non làm giống. Đến năm thứ hai bà mới bán bớt một phần chim giống và chim thịt (chim ra ràng), số còn lại tiếp tục gây giống để tăng số lượng đàn.

Image resized (Original file: 425x283)

Trại chim bồ câu Pháp đã đem lại cho bà Ngô Thị Thanh nguồn thu 600.000đồng/ngày.

Cùng với phát triển số lượng bầy đàn, bà đầu tư mở rộng chuồng trại nuôi bồ câu. Trên diện tích 72 m2, chuồng nuôi chim bồ câu được bà xây dựng chắc chắn, sạch sẽ, có mái che bằng tôn xi măng, có lưới thép B40 bao xung quanh. Bên trong chia thành 5 dãy chuồng, mỗi dãy gồm 3 tầng, mỗi tầng được chia thành 30 ô nhỏ. Mỗi ô có diện tích 32 cm2 nhốt từng cặp chim riêng biệt, có đánh số thứ tự; được trang bị máng ăn, máng uống, ổ đẻ trứng và ổ ấp.

Mỗi năm một cặp chim bồ câu có thể sinh sản tới 7-8 lứa. Thời gian từ khi chim ấp đến khi chim non ra ràng là 28 ngày. Nhờ chăm sóc, nuôi dưỡng tốt, đàn chim cứ sinh sôi mạnh, đến nay số lượng đã lên đến 1.000 cặp (1.000 chim trống và 1.000 chim mái). Hiện tại mỗi ngày gia đình bà xuất bán khoảng 10 cặp chim thịt cho các quán ăn, nhà hàng, với giá 60.000đồng/cặp. Như vậy, trung bình mỗi tháng xuất trên 300 cặp, bà thu về khoảng 18 triệu đồng, thực lãi khoảng 9 triệu đồng/tháng. Ngoài ra với giá bán chim giống khoảng 150.000đ/cặp cũng đem lại cho bà một khoản thu khá cao.

Về kinh nghiệm nuôi chim bồ câu, bà Thanh chia sẻ: Nuôi bồ câu không khó, đặc tính của chim bồ câu là cần một không gian chuồng trại thoáng mát, ánh sáng đầy đủ, sạch sẽ và cung cấp nguồn thức ăn đầy đủ (mỗi ngày cho ăn 2 lần sáng - chiều tối), nguồn nước uống sạch sẽ, là có thể nuôi được. Còn dịch bệnh đối với bồ câu thì từ ngày tôi nuôi đến nay đã 12 năm mà chưa thấy xuất hiện bệnh gì, bồ câu khỏe mạnh và phát triển rất tốt, được khách hàng các nơi trong tỉnh ưa chuộng. Hiện nay nhu cầu tiêu thụ thịt chim bồ câu rất lớn, nhưng gia đình tôi không đủ số lượng cung cấp theo đơn đặt hàng của khách.

Đánh giá về mô hình ông Nguyễn Vũ Đông - cán bộ kỹ thuật Trung tâm Khuyến nông Mộ Đức cho biết: Bồ câu Pháp dễ thích nghi với môi trường nông thôn, ai cũng có thể nuôi được, hiệu quả kinh tế cao, thị trưởng tiêu thụ lớn. Phân của bồ câu còn được tận dụng bón cho cây trồng rất hiệu quả, nên việc mở rộng mô hình trên sẽ giúp nông dân có cơ hội thoát nghèo và phát triển kinh tế là rất khả quan.

Lâu nay, bồ câu là loài chim thường được mọi người nuôi chủ yếu để làm cảnh cho vui cửa, vui nhà, còn nuôi bồ câu để làm kinh tế thì hẳn là nhiều người còn chưa nghĩ tới. Do đó thành công từ mô hình nuôi chim bồ câu Pháp của bà Ngô Thị Thanh ở thôn 6, xã Đức Chánh (Mộ Đức) đã mở ra hướng đi mới cho người dân trong tỉnh, góp phần giải quyết công ăn việc làm, tăng thu nhập cho người dân; đồng thời cung cấp nguồn thực phẩm an toàn, có giá trị dinh dưỡng cao, đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng.

Bài, ảnh: Anh Khuê (baoquangngai.com.vn Thứ 7, 04/09/2010)
----------------------------------------------------------------------

QUY TRÌNH KỸ THUẬT NUÔI CHIM BỒ CÂU PHÁP

Giống bồ câu Pháp có ký hiệu là VN1, là giống chuyên thịt nổi tiếng, mỗi năm một cặp có thể đẻ 8-9 lứa, khối l­ượng chim ra giàng (28 ngày tuổi) đạt 530-580g/con. Giống chim này có khả năng thích ứng cao với điều kiện khí hậu ở nư­ớc ta, tỷ lệ nuôi sống đạt 94-99%.

Image resized (Original file: 640x480)

Chọn giống chim bồ câu

Chim bồ câu đ­ược chọn làm giống phải đảm bảo các yêu cầu: khỏe mạnh, lông mượt, không có bệnh tật, dị tật, lanh lợi: con trống to hơn, đầu thô, có phản xạ gù mái (lúc thành thục), khoảng cách giữa 2 x­ơng chậu hẹp; con mái thư­ờng có khối l­ượng nhỏ hơn, đầu nhỏ và thanh, khoảng cách giữa 2 xương chậu rộng.

Chuồng nuôi và thiết bị nuôi chim

a. Chuồng nuôi cá thể (dùng nuôi chim sinh sản từ 6 tháng tuổi trở đi)

Mỗi cặp chim sinh sản cần một ô chuồng riêng. Ô chuồng là một đơn vị sản xuất, trên đó đ­ược đặt các ổ đẻ, máng ăn, máng uống, máng đựng thức ăn bổ sung và 1 đôi trống mái sinh sản. Kích th­ước của một ô chuồng: Chiều cao: 40 cm; Chiều sâu: 60 cm; Chiều rộng: 50 cm;

b. Chuồng nuôi quần thể (nuôi chim hậu bị sinh sản từ 2-6 tháng tuổi)

Kích th­ước của 1 gian: Chiều dài: 6m; Chiều rộng: 3,5m; Chiều cao: 5,5m (cả mái); Máng ăn, máng uống, ổ đẻ, máng đựng thức ăn bổ sung được thiết kế riêng cho kiểu chuồng này.

Chuồng nuôi dư­ỡng chim thịt (nuôi vỗ béo chim th­ương phẩm từ 21-30 ngày tuổi) mật độ dày hơn 45-50 con/m2, không có ổ đẻ, không có máng ăn (chúng ta phải nhồi trực tiếp cho chim ăn), ánh sáng tối thiểu.

ổ đẻ: khô ráo, sạch sẽ, tiện cho việc vệ sinh thay rửa thư­ờng xuyên. Kích thư­ớc của ổ: Đ­ường kính: 20-25cm; chiều cao: 7-8cm;

Máng ăn: Kích th­ước máng ăn cho một đôi chim bố mẹ: Chiều dài: 15cm; Chiều rộng: 5cm; Chiều sâu: 5cm x 10 cm

Máng uống: Có thể vỏ dùng đồ hộp, cốc nhựa...với kích th­ước dùng cho một đôi chim bố mẹ: Đư­ờng kính: 5-6 cm; chiều cao: 8 -10 cm;

Mật độ nuôi chim: Nếu nuôi nhốt theo kiểu ô chuồng thì mỗi ô chuồng là một đôi chim sinh sản. Nếu nuôi thả trong chuồng thì mật độ là 6-8 con/m2 chuồng. Khi đư­ợc 28 ngày tuổi, chim non tách mẹ (giai đoạn về sau này được gọi là chim dò). Nuôi chim dò với mật độ gấp đôi nuôi chim sinh sản (10-14 con/m2).

Chế độ chiếu sáng: Chuồng trại phải thiết kế thoáng đảm bảo cung cấp đủ ánh sáng cho chim. Tuy nhiên ở miền Bắc ban ngày mùa đông ánh sáng ngắn, có thể lắp bóng đèn 40w chiếu sáng thêm vào ban đêm (nếu nuôi theo quy mô lớn) với c­ường độ 4-5w/m2 nền chuồng với thời gian 3-4h ngày.

Dinh dư­ỡng và thức ăn nuôi chim

Các loại thức ăn thư­ờng sử dụng nuôi chim

Thông th­ường chim ăn trực tiếp các loại hạt thực vật: đỗ, ngô, thóc, gạo... và một lư­ợng cần thiết thức ăn đã gia công chứa nhiều chất khoáng và vitamin.

+ Đỗ bao gồm: đỗ xanh, đỗ đen, đỗ t­ơng,...Riêng đỗ t­ương hàm l­ượng chất béo nhiều nên cho ăn ít hơn và phải đư­ợc rang tr­ước khi cho chim ăn.

+ Thức ăn cơ sở: thóc, ngô, gạo, cao l­ương,..trong đó ngô là thành phần chính của khẩu phần. Yêu cầu của thức ăn phải đảm bảo sạch, chất lư­ợng tốt, không mốc, mọt.

Chim bồ câu cần một l­ượng nhất định các hạt sỏi, giúp cho chim trong quá trình tiêu hoá của dạ dày (mề). Kích cỡ của các hạt: dài 0,5-0,8mm, đư­ờng kính 0,3-0,4mm. Vì vậy nên đ­a sỏi vào máng dành riêng đựng thức ăn bổ sung cho chim ăn (trộn cùng với muối ăn và khoáng Premix).

Cách phối trộn thức ăn

Thức ăn bổ sung (chứa vào máng ăn riêng): Khoáng Premix: 85%; NaCl: 5%; Sỏi: 10%. Thông thư­ờng lượng hạt đậu đỗ từ 25-30%; ngô và thóc gạo: 75-75%.


Cách cho ăn

- Thời gian: 2 lần trong ngày buổi sáng lúc 8-9h, buổi chiều lúc 14-15 h, nên cho ăn vào một thời gian cố định trong ngày.

- Định l­ượng: Tuỳ theo từng loại chim mà chúng ta cho ăn với số lư­ợng thức ăn khác nhau, thông th­ường l­ượng thức ăn= 1/10 trọng l­ượng cơ thể:

- Chim dò (2-5 tháng tuổi): 40-50g thức ăn/con/ngày:

- Chim sinh sản: (6 tháng tuổi trở đi)

+ Khi nuôi con: 125-130g thức ăn/đôi/ngày

+Không nuôi con: 90-100g thức ăn/đôi/ngày

- L­ượng thức ăn/đôi sinh sản/năm: 45-50kg

N­ước uống

Nhu cầu n­ước uống của chim bồ câu không lớn, nh­ưng cần có đủ n­ước để chim uống tự do. N­ước phải sạch sẽ, không màu, không mùi và phải thay hằng ngày.

Có thể bổ sung vào trong nư­ớc Vitamin và kháng sinh để phòng bệnh khi cần thiết, trung bình mỗi chim bồ câu cần 50-90ml/ngày.

Chăm sóc và nuôi d­ưỡng chim bồ câu

Khi ghép đôi xong, quen với chuồng và ổ, chim sẽ đẻ. Tr­ước khi chim đẻ, chuẩn bị ổ (chỉ dùng 1 ổ). Dùng rơm khô, sạch sẽ và dài để lót ổ. ở những lứa đầu tiên chim thư­ờng có hiện t­ượng làm vãi rơm gây vỡ trứng, do đó nên bện 1 vòng rơm lót vừa khít đ­ường kính của ổ. Nơi ấp trứng phải yên tĩnh, đặc biệt với chim ấp lần đầu nên giảm bớt tầm nhìn, âm thanh, ánh sáng để chim chuyên tâm ấp trứng.

Khi chim ấp đ­ược 18 -20 ngày sẽ nở, nếu quả trứng nào mổ vỏ lâu mà chim không đạp vỏ trứng chui ra thì ng­ời nuôi cần trợ giúp bằng cách bóc vỏ trứng để chim non không chết ngạt trong trứng.

Trong thời kỳ nuôi con (từ khi nở đến 28 ngày tuổi), cần thay lót ổ th­ường xuyên (2-3 ngày/lần), để tránh sự tích tụ phân trong ổ vì đó là nơi lý t­ưởng cho ký sinh trùng, vi khuẩn và virus.

Khi chim non đư­ợc 7-10 ngày mới tiến hành cho ổ đẻ thứ hai vào. Sau khi tách mẹ, ổ đẻ t­ương ứng đư­ợc bỏ ra rửa sạch, phơi khô để bố trí lứa đẻ tiếp theo.

Sau khi đ­ược 28-30 ngày tuổi chúng ta tiến hành tách chim non khỏi mẹ.

Chim dò đ­ược nuôi thả ở chuồng quần thể với lứa tuổi t­ương đ­ương nhau. Sau khi rời ổ, chim non chuyển sang một giai đoạn mới phải tự đi lại, tự ăn. Giai đoạn này chim còn yếu, khả năng đề kháng và khả năng tiêu hoá kém dễ sinh bệnh. Do đó cần chú ý công tác chăm sóc nuôi d­ưỡng. Giai đoạn này nên bổ sung Vitamin A, B, D, các chất kháng sinh...vào n­ước uống để chống mềm x­ương, trợ giúp tiêu hoá và chống các bệnh khác. Trong giai đoạn đầu có một số con chư­a quen cuộc sống tự lập không biết ăn, uống do đó ngư­ời nuôi phải kiên nhẫn tập cho chim non.

Nuôi vỗ béo chim lấy thịt

Tiến hành tách mẹ lúc 20-21 ngày tuổi (khối l­uượng cơ thể đạt 350-400g/con) dùng nhồi vỗ béo:Mật độ: 45-50 com/m2 lồng, không để không gian cho chim hoạt động nhiều, đảm bảo ngoài giờ ăn,uống thì thời gian ngủ là chính. Thức ăn dùng để nhồi: Ngô: 80%, đậu xanh 20%. Cách nhồi: Thức ăn đ­ược nghiền nhỏ, viên thành viên nhỏ ngâm cho mềm rồi sấy khô đảm bảo tỷ lệ thức ăn/n­ước: 1:1

+ Định lư­ợng: 50-80 g/con; + Thời gian: 2-3 lần/ngày; + Phư­ơng pháp : Nhân công: Dùng tay nhét thức ăn vào miệng chim hoặc máy nhồi như­ vịt.

Khoáng vẫn đư­ợc bổ sung tự do, các loại vitamin, thuốc bổ khác đư­ợc bổ sung trong nước uống.

Nguồn: Tài liệu tập huấn chăn nuôi Gia cầm Việt Nam, Trung tâm nghiên cứu Gia cầm Thụy ph­ương – Viện Chăn Nuôi tổ chức tại Vĩnh phú.

(chonongnghiep.com)
----------------------------------------------------

Địa chỉ một số cơ sở nuôi (tư vấn) chim bồ câu Pháp mà tôi tìm kiếm được trên mạng:

- Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng KHKT nông lâm ngư - Trường ĐH Nông lâm TP.HCM, địa chỉ: Ấp Gò Cát, phường Linh Trung, Q Thủ Đức, TP HCM. ĐT: 08 8966780-8966056 - 8963353.

- Cơ sở chăn nuôi bồ câu của ông Phạm Ngọc Xuân, Khu phố 2, đường Vườn Lài, phường An Phú Đông, Q12, TP.HCM, ĐT: 08. 7195847…

- Cơ sở chăn nuôi bồ câu của ông Đỗ Hữu Nghiệp, xã Tân Hiệp, huyện Hóc Môn, TP.HCM, ĐT: 8915442.

- Nông trang Lê Hữu, ngã ba Dầu Giây-Đồng Nai, địa điểm giao dịch số 323, Nơ Trang Long, P13, Q. Bình Thạnh, TP.HCM, ĐT: 08. 8430094-08. 8431635.