Kính thưa quý vị,thưa quý bạn....
Những ngày giáp tết như hôm nay,ngoài phố thì hoa Mai,hoa Đào khoe sắc,hàng hóa thì tràn ra lề đường-trên các báo thì những câu đối,những lời chúc tết luôn cầu cho mọi người được hạnh phúc trong năm mới...nhưng quynhtrang thì lại làm chuyện ngược đời,muốn kể lại chuyện xưa,mà lại quá xưa nữa,hy vọng sẽ làm món quà xuân nho nhỏ để chia sẽ cùng quý vị,nhất là quý vị cao niên,trong dịp tết Canh Dần này.
Sự việc xảy ra cách nay 221 năm cũng vào dịp tết như những ngày này, đó là: Cuối năm Mậu thân(1788),đầu năm Kỹ dậu(1789),người anh hùng của đất Tây sơn-Bình định đã đánh tan 300 ngàn quân Thanh tại Thăng Long,viết nên trang sử oai hùng cho dân tộc,mà quynhtrang nghĩ ngàn năm sẽ còn vang mãi..!
Trong lịch sử VN những trận đánh vào mùa xuân thì nhiều nhưng chỉ có 3 trận đánh trong dịp tết đáng nhớ nhất mà thôi,đó là:
1/Trận đánh của Chúa Trịnh Tùng với Vua nhà Mạc là Mạc Mậu Hợp để chấm dứt nhà Mạc vào dịp tết năm Nhâm Thìn(1592) tại Thăng Long.
2/Trận đánh của Tây Sơn Nguyễn Huệ phá tan 300 ngàn quân Thanh vào dịp tết năm Kỹ Dậu(1789) cũng tại Thăng Long.
3/Trận tổng tấn công vào dịp tết năm Mậu Thân(1968)của Quân đội miền Bắc trên tòan miền Nam,do ông Hồ Chí Minh lãnh đạo và ông Võ Nguyên Giáp chỉ huy.
Nhưng "thắng trong dịp tết" thì chắc có lẽ lịch sử về sau chỉ ca ngợi trận đánh của Nguyễn Huệ mà thôi?,ví trận đánh của Trịnh Tùng tuy chiến thắng nhưng chỉ đơn thuần là tranh chấp quyền hành nội bộ,chứ
không phải đánh ngoại xâm như Nguyễn Huệ.Còn trận đánh dịp tết năm Mậu thân(1968)thẳng thắn mà nói thì cũng là chống ngoại xâm(đánh Mỹ) nhưng xét về mặt quân sự thì đây là 1 trận thua thảm bại cho quân đội miền Bắc,vì lúc đó Mỹ yểm trợ quá mạnh cho quân đội miền Nam.
"Thắng trong dịp tết" phải nói trận thắng tết năm Kỹ Dậu(1789) của Nguyễn Huệ là oai hùng nhất!
Quynhtrang xin lược kể như sau:
A)BỐI CẢNH TRƯỚC TRẬN ĐÁNH:
1/QUÂN THANH TRÀN VÀO NƯỚC TA: Bấy giờ là mùa Thu năm 1788,sau khi đã diệt họ Trịnh,anh em Tây sơn chia ra để cai quản như sau:Nguyễn Huệ từ Phú xuân(Huế) trở ra miền Bắc,,Nguyễn Nhạc từ Quảng nam trở vào đến Bình thuận,,Nguyễn Lữ từ Đồng nai trở vào đến tận Cà mau.Vậy đất Thăng Long thuộc quyền cai quản của Nguyễn Huệ.Nguyễn Huệ cử Ngô thời Nhiệm(NTNhiệm),Phan văn Lân(PVLân),Ngô văn Sở(NVSở),Nguyễn văn Tuyết(NVTuyết) trấn thủ Thăng long.
Còn Nguyễn Huệ thì ở Phú xuân(Huế) cùng với :Trần quang Diệu(TQDiệu),Bùi thị Xuân(BTXuân),Vũ văn Dũng(VVDũng),Võ đình Tú(VĐTú),Đặng xuân Phong(ĐXPhong),Đặng xuân Bão(ĐXBão),Đặng văn Long(ĐVLong),Nguyễn văn Lộc(NVLộc)và...hòang hậu Ngọc Hân nữa..!
Sau khi được vua Lê Chiêu Thống cầu viện,nhà Thanh đã lấy cớ đưa sang nước ta 300 ngàn quân do Tôn Sĩ Nghị thống lĩnh tiến vào qua các đường:Ô Đại Kinh dẫn 6 vạn quân theo đương Tuyên quang,Sầm nghi Đống dẫn 6 vạn quân theo đường Cao Bằng,Tôn Sĩ Nghị dẫn 18 vạn quân theo đường Lạng Sơn.Tôn Sĩ Nghị sai Trương triều Long dẫn 5 vạn quân đi tiên phong mở đường...
2/NTNhiệm,PVLân,NVSở,NVTuyết ĐỐI PHÓ RA SAO?: Trước tình thế rất nguy ngập,vì hiện quân ta ở Bắc Hà và Thăng long chỉ có 2 vạn.,nếu đem quân ra nghênh chiến thì chỉ có nước..chết hết!
lúc đó NTNhiệm mới nhớ lại là lúc về Phú Xuân,Nguyễn Huệ có đưa cho 1 "cẩm nang",nên lật đật lấy ra xem,trong đó có ghi:
a)nếu quân Thanh tràn vào thì phải bỏ chạy,nhưng trên đường chạy thì nhớ phải vung vãi gạo ra đường.
b)sai sứ đến Nam quan làm bộ cầu hòa Tôn sĩ Nghị
c)rút hết quân về phòng tuyến Tam Điệp-Thanh hóa
NTNhiệm đọc xong hiểu Nguyen Hue muốn làm kế nghi binh để rút quân về Thanh hóa cho được an tòan.Ông liền sai PVLân mang 1 ngàn quân đến phòng tuyến nam Như Nguyệt chặn giặc để cho 19 ngàn quân còn lại được rút lui an tòan về Thanh hóa.
3/NGUYỄN HUỆ Ở PHÚ XUÂN ĐƯỢC TIN CẤP BÁO: Sau khi 1000 quân đi chặn giặc đã chết sạch,PVLân cũng thóat thân về đến Thanh hóa.NTNhiệm tập hợp tướng sĩ và cho NVTuyết phi ngựa về Phú xuân báo tin cho Nguyen Hue.Nguyen Hue nhận tin bình thản:Tôn sĩ Nghị đã trúng kế "không thành" của ta,TQDiệu liền hỏi:"dụ địch vào thành rồi 4 mặt vây đánh mới là kế "không thành",còn bây giờ rút hết quân về Tam Điệp bỏ Bắc Hà giặc đã chiếm thì sao Chúa Công gọi là kế "không thành"? Nguyễn Huệ ôn tồn đáp:"Binh pháp xưa nay dụng kế không thành như TQDiệu nói là đánh địch khi địch còn trên lưng ngựa,dù ta có thắng nhưng ta sẽ bị tổn thất rất lớn,kế "không thành" của ta là chờ cho giặc xuống ngựa bỏ hết khí giới rồi mới đánh,như thế ta sẽ thắng mà quân ta vẫn bảo tòan được lực lượng,ấy mới là phương châm đánh giặc của ta"
ĐVLong lại hỏi:"Quân ta rút về Tam Điệp,còn Chúa Công thì bây giờ đang ở Phú Xuân,vậy quân nào mai phục mà gọi là kế "không thành"?.Nguyển Huệ đáp:"ấy chính là yếu tố bất ngờ để cho giặc xuống ngựa nghỉ ngơi,quăng gươm,cỡi giáp.Kế sách ta đã tính rồi,Chờ đại binh chúng ta đến Tam Điệp ta sẽ phân nhiệm vụ"...
4/NGUYỄN HUỆ LÊN NGÔI HÒANG ĐẾ TẠI PHÚ XUÂN(HUẾ):
Lúc được tin cấp báo,sau khi mọi viêc đã tính xong,chờ lệnh xuất quân,Trần Văn Kỷ bước vào thưa:"Xin Chúa công lên ngôi Hòang Đế để an lòng thiên hạ rồi mới xuất quân",.Sau một hồi "dùn giằng" Nguyễn Huệ đồng ý lên ngôi Vua,lấy hiệu là Quang Trung,bấy giờ là vào ngày 25/11/năm Mậu Thân(1788),liền trong đêm ấy Vua vào từ biệt Hòang Hậu Ngọc Hân,rồi ra sân truyền lệnh:"TQDiệu,BTXuân,VVDũng ở lại trấn thủ Phú Xuân","VĐTú,ĐXPhong,ĐXBảo,ĐVLong,NVTuyết,NVLộc kéo 8 vạn quân theo 2 đường thủy bộ nhằm hướng Bắc trực chỉ"
(Đòan quân Tây sơn từ Huế chỉ có 8 vạn,cộng với 2 van tại Tam Điệp là 10 vạn,nhưng sử sách lại nói khi đánh vào Thăng long là 20 vạn,,vậy 10 vạn nữa ở đâu mà có? quynhtrang đóan là trên đường đi có chiêu mộ quân thêm!!!-mong quý vị làm sáng tỏ thêm)
5/GIAN NAN TRÊN ĐƯỜNG HÀNH QUÂN: Bấy giờ là mùa đông,tiết trời giá rét,từ Huế đến Thanh Hóa với đọan đường 500km có nhiều sông núi cách trỡ,thì việc kéo 8 vạn quân đi không phải chuyện dể dàng,trên đường đi phải tuyển mộ quân lính thêm nữa nên phải mất 01 tháng mới đến được Tam Điệp-Thanh hóa,như vậy là nhanh lắm!vì trên đường đi cứ 2 người võng 1 người,dùng lương khô để ăn.Nên quân Tây sơn vừa ăn,vừa ngủ nhưng vẫn đi được.Đây là một sáng tạo độc đáo nên tiến về Thăng long một cách thần tốc mà chính Tôn Sĩ Nghị cũng không ngờ!
Đến Nghệ An,,Quang Trung vào yết kiến La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp,,Nguyễn Thiếp góp ý và rất tán thành với kế họach hành binh của Quang Trung.
6/QUANG TRUNG ĐẾN TAM ĐIỆP ỦY LẠO TƯỚNG SĨ VÀ DÙNG ĐỘC KẾ ĐỂ NGHI BINH MỘT LẦN NỮA:
Quang trung đến Tam Điệp khỏang ngày 28 cho quân ăn tết trước và hẹn mồng 7 tháng giêng sẽ vào Thăng long rồi ăn tết lớn hơn,sau khi ủy lạo xong liền lấy bản đồ ra xem và nói:Tôn sĩ Nghị chia quân đóng đồn Ngọc Hồi,Hà Hồi ở mặt nam thành Thăng long và đồn Khương Thượng ở phía tây thành Thăng long,lại cho quân do thám gần doanh trại của ta.Vậy chứng tỏ chưa thật sự khinh địch.Nay ta muốn dùng khổ nhục kế khiến quân Thanh xếp giáp cất gươm,khi ta tiến đánh sẽ dể dàng tiêu diệt địch và quân ta ít tổn thất.Ngặt bây giờ khg có ai lãnh mạng thi hành kế độc...Các tướng đều cùng xin đi lãnh mạng,nhưng Quang trung nói khg được,vì các khanh đều là đại tướng,nay mai đánh thì các khanh đã có nhiệm vụ cả rồi...bổng có một người bước ra xin đi,Quang trung đồng ý,đó là Trần Danh Bình,người này rất can trường.Quang trung trao cho Bình một bức thư rồi bảo đến gặp Tôn Sĩ Nghị.Bình từ biệt và đến Thăng long gặp Tôn Sĩ Nghị.
Nghị hỏi Bình:Nguyễn Huệ sai ngươi đến đây có việc gì?.Bình đáp:Chúa công của hạ thần khiếp đảm oai trời,trong lòng sợ hãi nên sai hạ thần dâng thư xin hàng,mong đại tướng quân dung nạp.Nghị cười lớn hỏi:Lúc ta còn ở Nam Quan,Nguyễn Huệ xin ta đến tết Nguyên Đán là ngày mồng 6 sẽ tự thân trói mình ra Thăng long chịu tội.Vậy ta hỏi ngươi Huệ đang ở đâu?,nghe quân ta đến đây hắn phản ứng thế nào?.Bình vờ sợ hãi đáp:Chúa công của hạ thần đang ở Phú Xuân ngày quên ăn,đêm bỏ ngủ.Nghe Đại tướng quân đến đây liền sai thần đem thư xin hàng,Đại tướng quân vừa đọc thư xong sao còn hỏi.
Nghị vỗ án quát:Láo xược!ta nghe người nước Nam đồn rằng Nguyễn Huệ anh hùng lão luyện vào Nam ra Bắc xuất quỷ nhập thần.Sao nay lại dể dàng quy hàng như thế?Ngươi mau khai thật,nếu không sẽ bi tra khảo cực hình
Trần Danh Bình run rẩy đáp:Anh hùng ở An Nam cũng không sánh bằng thất phu ở đất phương Bắc.Huống hồ Đại tướng quân là bậc anh tài.Chúa công hạ thần đâu dám chống lại oai trời.
Tôn Sĩ Nghị bảo:Lời ngươi nói ta vẫn chưa tin,võ sĩ đâu,mau chặt ngón tay nó cho ta,,Quân võ sĩ liền chặt đứt một ngón tay Bình đau đớn rên la cầu xin tha tội.Nghị quát hỏi:Nguyễn Huệ ở Phú Xuân động tĩnh thế nào,mau khai ra.Bình dập đầu thưa:Sự thật hạ thần đã nói rồi,xin tướng quân tha cho.Nghị vỗ án quát:Chặt tay nữa cho ta-Võ sĩ chặt đứt 9 ngón tay còn lại nhưng Bình vẫn một mực khai như thế.Tôn Sĩ Nghị thét:quân sĩ chém nó cho ta.Bình nói:hai nước đánh nhau không nên chém sứ,huống hồ chúa của hạ thần đã xin hàng,sao lại chém thần?.Nghị không nói,phất tay bảo quân:mau đem ra chém!,,quân võ sĩ lôi Bình đi,Bình ngỏanh lại mắng:Tôn sĩ Nghị,mày là phường man di mọi rợ,không ngờ chúa ta lại hàng một thằng mọi rợ như mày.
Quân đem đầu Bình dâng trước án,Nghị hỏi:Trước khi bị chém Bình có nói gì không?,quân sĩ đáp:Hắn có nói rằng:Ta bị chết thảm cũng do ta phò chúa nhu nhược ươn hèn.Nghị vỗ tay cười lớn bảo:Nguyễn Huệ quả nhiên sợ ta như sợ cọp không dám động binh,khi quân ta kéo vào Bắc Hà quân Huệ đã bỏ chạy,không kịp nấu ăn nên vung vãi gạo đầy đường,thật là đồ nhát gan.
Nói xong Nghị truyền lệnh cho quân ăn chơi thỏa thích trong dịp tết Nguyên Đán,đợi đến mồng 6 tháng giêng sẽ cất quân vào Phú Xuân bắt sống Nguyễn Huệ.
Nói về Vua Quang Trung trong đại bản doanh ở ải Tam điệp nghe quân do thám về báo:Nghị đã chém đầu Bình và cho quân ăn tết thoải mái,.Vua quang trung vỗ tay nói:Tôn Sĩ Nghị quả nhiên đã trúng kế của ta,phen này ta phải báo thù cho Trần Danh Bình.
ĐVLong hỏi:vậy sao Bệ hạ chưa xuất quân?Quang trung nói:chưa được,vì hiện nay có 50 tên quân quân Thanh đang do thám quân ta,ta muốn tiêu diệt chúng để trong ngoài kín mít như bưng,,lúc đó VĐTú lãnh mạng xin đi và hòan thành với 50 cái đầu mang về,Vua Quang trung mừng rỡ khen:vũ dũng như VĐTú thật là hiếm,khanh đã lập công đầu trong cuộc đại phá quân Thanh vậy!
7/TẠI BẢN DOANH TAM ĐIỆP,QUANG TRUNG BÀY BINH BỐ TRẬN:
Vua Quang Trung chỉ tay bảo:NVLộc,NVTuyết đem 100 đại thuyền và 1 vạn quân theo đường biển ra Bắc vào sông Lục Đầu(chỗ 6 con sông gặp nhau tai thị trấn Phả Lại bây giờ,nếu đi từ biển vào nhánh sông chính Thái Bình thì sẽ gặp),đến nơi 2 tướng chia quân làm 2 cánh.NVTuyết dùng thủy binh chiếm Hải dương ở đông thành Thăng long,phô trương thanh thế làm kế nghi binh,để cho Tôn sĩ Nghị không dám theo đường biển về nước.,NVLộc đem quân bộ đi gấp lên Kinh Bắc đến làng Phượng Nhân chiếm núi Yên Thế rồi án binh bất động chờ Tôn sĩ Nghị chạy về thì đổ ra đánh để bắt sống.Nhà Vua trao kiếm lệnh cho Lộc và Tuyết xong,tiếp tuc truyền lênh:
ĐVLong và ĐXPhong đem 3 vạn quân theo đường núi ở phía tây rồi đánh chiếm đồn Khương Thượng ở phía Tây Nam thành Thăng long,chiếm được đồn rồi phải thừa thắng đánh Thăng long để đuổi Tôn Sĩ Nghị.Khi mất Thăng long thì quân của Thượng duy Thăng và Trương triều Long ở Hà Hồi,Ngọc Hồi(nam thành Thăng long)sẽ không còn đường rút.Nhà Vua trao kiếm lệnh xong liền đứng lên chỉ về phương Bắc bảo:
NVSở,PVLân lãnh ấn tiên phong đánh 2 thành Hà Hồi và Ngọc Hồi,Ta và VĐTú,ĐXBảo đi tuyến giữa sẽ tùy cơ tiếp ứng,hẹn ngày mồng 5 tết vào đến Thăng long
Truyền lệnh ta,quân các đạo hãy lập tức xuất binh
Quân Tây sơn đúng giờ giao thừa năm Mậu Thân-Kỹ Dậu(1789),ngựa cắt lạc,người ngậm tăm,âm thầm mà tiến...
Các mũi tiến công quân Tây Sơn sẽ đánh như thế nào?quân Thanh phản ứng ra sao?,,,Liệu với quân số ít ỏi trước sự đông đảo,hùng mạnh của 300 ngàn quân Thanh.Quân Tây sơn sẽ làm được gì..!
Quynhtrang xin hẹn hầu chuyện với quý vị sau
Chúc quý vị ăn tết vui vẻ.
|